Een goede matraskeus is belangrijker dan veel mensen denken. Je brengt ongeveer een derde van je leven liggend door, en de onderlaag waarop je dat doet heeft direct invloed op hoe je je overdag voelt. Een verkeerde keuze leidt tot rugpijn, slechte nachtrust en vermoeidheid. Een goede keuze geeft je lichaam de ondersteuning die het nodig heeft. Toch weten veel mensen niet goed waar ze op moeten letten als ze een nieuw slaapoppervlak zoeken.
De verschillende soorten matrassen op een rij
Er zijn vier veelgebruikte typen matrassen: pocketvering, traagschuim, koudschuim en latex. Een pocketveermatras heeft losse veren die onafhankelijk van elkaar bewegen. Dit zorgt voor goede ondersteuning en is prettig als je met twee personen slaapt, omdat je elkaars bewegingen minder voelt. Traagschuim past zich aan op de warmte van je lichaam en geeft daardoor een omhullend gevoel. Het is populair bij mensen met drukpunten of gewrichtspijn. Koudschuim is lichter en veert snel terug, wat prettig is als je veel beweegt tijdens je slaap. Latex is een natuurlijk materiaal dat goed ventileert en lang meegaat. Elk type heeft zijn eigen eigenschappen, en wat fijn is hangt af van je slaaphouding, gewicht en persoonlijke voorkeur.
Hardheid en ondersteuning zijn niet hetzelfde
Veel mensen denken dat een harder matras altijd beter is voor de rug, maar dat klopt niet. De hardheid gaat over hoe het aanvoelt, terwijl ondersteuning gaat over hoe goed je wervelkolom in een rechte lijn blijft tijdens het slapen. Een matras dat te hard is, duwt op de schouders en heupen en zorgt voor spanning. Een matras dat te zacht is, laat je lichaam te diep inzakken, waardoor de rug krom trekt. De juiste hardheid hangt af van je lichaamsgewicht en je slaaphouding. Zijslapers hebben in het algemeen baat bij een zachter oppervlak om de druk op schouder en heup op te vangen. Rugslapers slapen doorgaans goed op een medium tot iets steviger ondergrond. Buikslapers hebben een stevig matras nodig om te voorkomen dat de onderrug te veel doorbuigt.
Wanneer is het tijd voor een nieuw matras
Gemiddeld gaat een matras ongeveer acht jaar mee. Na die tijd heeft het materiaal duizenden nachten uw gewicht gedragen en verwerkt het lichaam in die periode zo’n duizend liter transpiratievocht. Daardoor worden de materialen zachter, minder veerkrachtig en minder hygiënisch. Sommige fabrikanten adviseren vervanging na maximaal tien jaar. Tekenen dat het tijd is voor een nieuw exemplaar zijn: zichtbare kuilen of verzakkingen, een stijf gevoel ’s ochtends dat overdag verdwijnt, of slechter slapen dan vroeger. Ook als je merkt dat je in een hotel of bij iemand anders beter slaapt, is dat een duidelijk signaal. De levensduur verschilt per materiaal: latexmatrassen gaan doorgaans langer mee dan schuimvarianten.
Praktische tips voor het uitproberen en kopen
Thuis een matras uitproberen is de meest betrouwbare manier om te weten of het bij je past. Veel merken bieden een proefperiode van dertig tot honderd dagen aan. Dat is zinvol, want in een winkel ga je maar een paar minuten liggen, en dat is te kort om een goede indruk te krijgen. Let bij het uitproberen ook op het hoofdkussen en het bedframe: die hebben invloed op hoe het matras aanvoelt en hoe goed het zijn werk doet. Een lattenbodem met veel latten geeft meer ondersteuning dan een met weinig latten. Heb je een partner met een ander gewicht of andere slaaphouding? Kijk dan naar een matras met twee aparte zones of overweeg twee losse matrassen naast elkaar. Zo voorkom je compromissen en slaapt ieder op maat.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke hardheid bij mij past?
De juiste hardheid van een matras hangt af van je lichaamsgewicht en hoe je slaapt. Lichtere personen tot ongeveer 70 kilo slapen vaak fijner op een zachter matras. Zwaardere personen hebben meer ondersteuning nodig en zijn doorgaans beter af met een stevig model. Zijslapers hebben behoefte aan wat meer zachtheid bij de schouder en heup, terwijl rugslapers iets steviger kunnen liggen.
Maakt het uit of ik een matras online of in een winkel koop?
Zowel online als in de winkel kopen heeft voor en nadelen. In een winkel kun je direct even proefliggen, maar dat geeft geen garantie dat het matras ook na weken nog prettig aanvoelt. Online aanbieders bieden vaak langere proefperiodes aan, soms tot honderd dagen. In die tijd kun je echt ervaren of het bij je past. Let bij online aankoop altijd op de retourvoorwaarden.
Heeft een matras onderhoud nodig?
Een matras heeft wel degelijk enige zorg nodig om langer mee te gaan. Draai het regelmatig om of keer het als het type dat toelaat, zodat de slijtage gelijkmatiger verdeeld wordt. Gebruik een matrasbeschermer om vocht en vuil tegen te houden. Luchten van het matras, bijvoorbeeld door het beddengoed een tijdje open te laten, helpt vocht te laten verdampen en houdt het matras frisser.
Wat is het verschil tussen een topper en een nieuw matras?
Een topper is een dunne laag die je bovenop een bestaand matras legt. Het kan het slaapcomfort tijdelijk verbeteren als je matras nog in goede staat is maar net iets te hard of te zacht aanvoelt. Een topper lost echter geen problemen op als het matras zelf al is doorgelegen of te oud is. In dat geval is een volledig nieuw matras de betere oplossing.
